เสมาด่าง (Variegated Prickly Pear / Opuntia Variegata) โดยเฉพาะสายพันธุ์ Opuntia monacantha f. variegata (หรือ Opuntia vulgaris variegata) โดดเด่นด้วยลวดลายด่างลายหินอ่อนสีเขียวสลับครีม-เหลืองอ่อนบนแผ่นใบ และยอดอ่อนมักมีแต้มสีชมพู
ข้อมูลทั่วไปและลักษณะพฤกษศาสตร์
ชื่อวิทยาศาสตร์: Opuntia monacantha f. variegata (syn. Opuntia vulgaris f. variegata)
ชื่อทั่วไป: Variegated Prickly Pear, Joseph's Coat, เสมาด่าง, โอพุนเทียด่าง
วงศ์: Cactaceae (วงศ์กระบองเพชร - วงศ์ย่อย Opuntioideae)
ถิ่นกำเนิดดั้งเดิม: อเมริกาใต้ (บราซิล อาร์เจนตินา อุรุกวัย และปารากวัย)
ลักษณะลำต้น: ลำต้นเป็นแผ่นแบนหนาทรงไข่กลับหรือทรงใบพาย (Pads/Cladodes) ผิวมีลวดลายด่างสีเขียวมรกตตัดสลับกับสีครีม ขาว และเหลืองอ่อน ปลายยอดอ่อนที่แตกใหม่มักมีสีชมพูสดใส
ลักษณะหนาม: ตุ่มหนามมีปุยขนละเอียดสีขาวอมครีม และมีหนามแหลมตรงสีน้ำตาลอ่อนหรือสีทองยื่นออกมาเป็นบางตุ่ม
ลักษณะดอก: ให้ดอกสีเหลืองสว่างหรือสีส้มอมแดง บานจากขอบด้านบนของแผ่นใบ
การดูแลรักษา
แสงแดด: ต้องการแสงแดดจัดหรือแดดพรางประมาณ 60–70% อย่างน้อย 6–8 ชั่วโมงต่อวัน หากได้รับแสงแดดเพียงพอ ลายด่างจะคมชัดและแต้มชมพูตามยอดจะชัดเจน (แต่ควรระวังแดดบ่ายที่แรงเกินไปในหน้าร้อนเพราะส่วนสีขาว/ด่างอาจไหม้แดดได้ง่ายกว่าปกติ)
การรดน้ำ: รดน้ำเมื่อดินแห้งสนิท สัปดาห์ละ 1–2 ครั้ง ทนแล้งได้ดีและไม่ชอบน้ำขังแฉะ
วัสดุปลูก: ดินปลูกแคคตัสที่เน้นความโปร่ง ระบายน้ำได้รวดเร็ว (ผสมหินภูเขาไฟ เพอร์ไลต์ และทรายหยาบ 50–60%)
การขยายพันธุ์: เด็ดแผ่นใบปักชำ (เด็ดแผ่น ผึ่งแผลให้แห้ง 3–5 วัน แล้วนำไปปักชำลงดินโปร่ง) แผ่นใบจะออกรากได้ง่ายและเติบโตเร็วมาก